Τι αποκαλύπτουν οι «αρκτικές θερμοκρασίες» στα άκρα και γιατί το αίμα κατευθύνεται στον πυρήνα του σώματος.
Κρύα χέρια, ζεστή καρδιά. Έτσι, έλεγαν οι παλαιοί. Τι ισχύει, όμως, στην πραγματικότητα για όσους η θερμοκρασία σε χέρια -και πόδια- θυμίζει τις συνθήκες που επικρατούν στον Παγετώνα της Αποκάλυψης στην Ανταρκτική; Σύμφωνα με τη Mayo Clinic πολλαπλές είναι οι αιτίες για τα κρύα χέρια, με πολλές από αυτές να μην εμπνέουν ανησυχία. Άλλες, ωστόσο, μπορεί να απαιτούν ιατρική παρακολούθηση.
Συνήθως, τα κρύα χέρια μπορεί να εξηγούνται από τη συνολική θερμοκρασία του χώρου, στον οποίο βρισκόμαστε και συχνά αποτελούν ένδειξη ότι ο οργανισμός προσπαθεί να ελέγξει τη φυσιολογική θερμοκρασία του σώματός του. Αν, ωστόσο, τα χέρια σας θυμίζουν περισσότερο τον Iceman της Marvel, τότε δεν αποκλείεται να υπάρχει πρόβλημα στη ροή του αίματος ή στα αιμοφόρα αγγεία. Ανάμεσα στις παθήσεις που είναι πιθανό να χαμηλώσουν τη θερμοκρασία στα χέρια, συγκαταλέγονται η αναιμία, ο διαβήτης, η νόσος Buerger, γνωστή και ως αποφρακτική θρομβαγγειίτιδα, το σύνδρομο Raynaud που προκαλεί ξαφνική συστολή των αιμοφόρων αγγείων στα δάχτυλα αλλάζοντας συχνά το χρώμα του δέρματος. Ακόμα ο λύκος που μπορεί να κάνει τον ασθενή πιο ευαίσθητο στις αλλαγές θερμοκρασίας, το σκληρόδερμα που προκαλεί σκλήρυνση στα άκρα ή ο υποθυρεοειδισμός που επιβραδύνει τον μεταβολισμό και επηρεάζει ολόκληρο το σώμα.
Η Cleveland Clinic αναφέρει ότι όταν εργαζόμαστε σε χώρους με… πολικές θερμοκρασίες, είναι απόλυτα φυσιολογικό να νιώθουμε κρύα τα χέρια μας, καθώς το σώμα περιορίζει φυσικά τη ροή του αίματος σε αυτά για να προστατεύσει τα ζωτικά όργανα. Ειδικότερα, στις γυναίκες το φαινόμενο συναντάται πιο συχνά εξαιτίας των ορμονικών διακυμάνσεων, του υψηλότερου ποσοστού σωματικού λίπους που μειώνει την ροή του αίματος προς την επιδερμίδα και της μικρότερης μυϊκής μάζας που παράγει θερμότητα. Όλα αυτά οδηγούν σε χαμηλότερη θερμοκρασία του σώματος και μειωμένη κυκλοφορία στα άκρα.
Η χρόνια κατάσταση, όμως, μπορεί να αποτελεί ένδειξη κάποιου σοβαρότερου προβλήματος.
Όπως εξηγεί η Cleveland Clinic, το αίμα ρέει από την καρδιά στα χέρια μέσω της ωλένιας αρτηρίας και της κερκιδικής αρτηρίας στο αντιβράχιο. Οι μύες γύρω από αυτές τις αρτηρίες συστέλλονται όταν το σώμα εκτίθεται στο κρύο και μετακινεί αυτόματα το αίμα για να διατηρήσει τη θερμότητα και να προστατεύσει όργανα όπως η καρδιά και οι πνεύμονες. Τα συμπτώματα που χρειάζονται ιατρική παρακολούθηση αφορούν σε έλκη, πόνο, αλλαγές στο δέρμα σε χρώμα ή υφή και μυρμήγκιασμα.
Καλύτερη γνωστική λειτουργία;
Σύμφωνα με τον Αμερικανό χημικό Κάιλ Κοξ, τα κρύα χέρια μπορούν όχι μόνο να συνδεθούν με μεγαλύτερο ποσοστό κυκλοφορίας του αίματος στον εγκέφαλο, αλλά και με βελτιωμένη γνωστική λειτουργία. Όπως ανέφερε σε πρόσφατη ανάρτησή του στο TikTok και σε άλλες δημοφιλείς πλατφόρμες, όταν το σώμα κατευθύνει τη ροή του αίματος μακριά από τα άκρα σημαίνει ότι επιχειρεί να διατηρήσει σε βέλτιστο επίπεδο τις συνθήκες για τον εγκέφαλο.
Αυτή η εκτροπή του αίματος, αναφέρει, μπορεί να σημαίνει ότι το σώμα αναγνωρίζει τις ανάγκες του εγκεφάλου για βελτιωμένη λειτουργία, διατηρώντας τη γνωστική διαύγεια. Η κατανόηση αυτής της σύνδεσης παρέχει σημαντικές πληροφορίες για το πώς οι φυσιολογικές αντιδράσεις μπορούν να αποτυπώνουν την πραγματική κατάσταση της υγείας, προσθέτει ο Κοξ -ο οποίος ωστόσο επισημαίνεται ότι δεν είναι ειδικός.
Εχετε κρύα χέρια; Αυτοί είναι οι λόγοι
Σύμφωνα με τον Αμερικανό χημικό Κάιλ Κοξ, τα κρύα χέρια μπορούν όχι μόνο να συνδεθούν με μεγαλύτερο ποσοστό κυκλοφορίας του αίματος στον εγκέφαλο, αλλά και με βελτιωμένη γνωστική λειτουργία.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η έρευνα είναι πιθανό να οδηγήσει σε βελτιωμένες στρατηγικές για όσους αντιμετωπίζουν κρύα άκρα και ανοίγει δρόμους για την καλύτερη κατανόηση της προσωπικής υγείας, αλλά θα μπορούσε και να χρησιμεύσει ως ένδειξη για ευρύτερα υποκείμενα προβλήματα υγείας που ενδέχεται να απαιτούν προσοχή. Λαμβάνοντας υπόψη αυτά τα στοιχεία, η παρακολούθηση συμπτωμάτων όπως τα κρύα χέρια θα μπορούσε, επισημαίνει ο Κοξ, ενδεχομένως να μας καθοδηγήσει ώστε να βελτιώσουμε τόσο την υγεία του κυκλοφορικού μας συστήματος όσο και τις γνωστικές μας επιδόσεις.
Τρόποι αντιμετώπισης
Υπάρχουν τρόποι αντιμετώπισης των κρύων χεριών; Σύμφωνα με την Cleveland Clinic και εφόσον δε συντρέχουν άλλοι λόγοι, μπορεί να ενισχυθεί η ροή του αίματος στα χέρια και επομένως να αυξηθεί η θερμοκρασία τους με απλές μεθόδους: περιορισμός της παραμονής στο κρύο, χρήση γαντιών, διαχείριση του στρες, φροντίδα της επιδερμίδας. Πιο συγκεκριμένα, καλό είναι να διατηρηθεί ο πυρήνας του σώματος ζεστός με κατάλληλα ρούχα, ώστε να επιτραπεί η καλύτερη κυκλοφορία αίματος στα άκρα, ενώ σημαντική θεωρείται και η άσκηση με δραστηριότητες που αυξάνουν τον ρυθμό της καρδιάς και τη βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος. Επιπλέον, συστήνεται η αποφυγή του καπνίσματος και του άγχους που αμφότερα συστέλλουν τα αιμοφόρα αγγεία.
Ακόμα και η λήψη φαρμάκων, έπειτα από συνταγογράφηση γιατρού, δίνουν τη δυνατότητα να μειωθεί η αίσθηση των κρύων χεριών. Ανάμεσα σε αυτά, σκευάσματα για την υπέρταση που μπορούν να αυξήσουν την ροή του αίματος στα χέρια, οι αναστολείς διαύλων ασβεστίου, οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτασίνης (ACE). Η κλινική τονίζει ότι άνθρωποι με κρύα χέρια ενδέχεται να χρειάζονται χειρουργική επέμβαση, αλλά σε σπάνιες περιπτώσεις.