Όταν ένας φακός που έμαθε να κοιτάζει την αλήθεια πίσω από το φως αποφασίζει να «κλείσει» οριστικά, ο κόσμος της τέχνης γίνεται αυτόματα λίγο πιο φτωχός και λίγο πιο γκρίζος. Σήμερα (10/03) ο ελληνικός κινηματογράφος αποχαιρετά έναν από τους τελευταίους μεγάλους οραματιστές του, τον Γιώργο Πανουσόπουλο, ο οποίος άφησε την τελευταία του πνοή, βυθίζοντας στο πένθος την καλλιτεχνική κοινότητα. Ο Πανουσόπουλος δεν ήταν απλώς ένας σκηνοθέτης· ήταν ο άνθρωπος που κατάφερε να μετατρέψει τον κινηματογράφο σε μια σωματική εμπειρία, σε μια ωδή στον ερωτισμό, την ανθρώπινη επαφή και εκείνο το μοναδικό, εκτυφλωτικό ελληνικό φως που διαπερνούσε κάθε του πλάνο. Με το έργο του, άλλαξε την αισθητική του σύγχρονου ελληνικού σινεμά, προτείνοντας μια ματιά που δεν χρειαζόταν πολλά λόγια για να γίνει κατανοητή, καθώς μιλούσε απευθείας στις αισθήσεις.
Η πορεία του Γιώργου Πανουσόπουλου προς την κορυφή δεν ήταν τυχαία, αλλά το αποτέλεσμα μιας βαθιάς και ουσιαστικής μαθητείας στον κόσμο της εικόνας. Γεννημένος στην Κηφισιά το 1942, ξεκίνησε την καριέρα του όχι από την καρέκλα του σκηνοθέτη, αλλά από τη θέση του διευθυντή φωτογραφίας, ένα πόστο που αποδείχθηκε καθοριστικό για τη μετέπειτα αισθητική του ταυτότητα. Η ικανότητά του να διαχειρίζεται το φως και να συνθέτει κάδρα που έμοιαζαν με ζωντανούς πίνακες ζωγραφικής τον έκανε περιζήτητο συνεργάτη για τους κορυφαίους δημιουργούς της εποχής. Η συμβολή του σε ταινίες-σταθμούς, όπως το «Προξενιό της Άννας» του Παντελή Βούλγαρη, άφησε εποχή, καθώς κατάφερε να αποτυπώσει την κοινωνική καταπίεση μέσα από τη χρήση των σκιών και της κλειστοφοβικής ατμόσφαιρας. Αυτή η θητεία δίπλα σε ανθρώπους όπως ο Αλέξης Δαμιανός του έμαθε ότι ο κινηματογράφος είναι πρωτίστως βλέμμα και μετάφήγηση.
Το 1979, ο Πανουσόπουλος ένιωσε έτοιμος να περάσει στη σκηνοθεσία, παρουσιάζοντας το «Ταξίδι του Μέλιτος». Ήταν μια ταινία που έφερε έναν αέρα ανανέωσης, καθώς εστίαζε στις λεπτές αποχρώσεις των ανθρώπινων σχέσεων με μια φρεσκάδα που έλειπε από το τότε ελληνικό σινεμά. Η επιτυχία ήταν άμεση, αλλά η πραγματική εκτόξευση ήρθε το 1981 με τους «Απέναντι». Σε αυτή την ταινία, ο Πανουσόπουλος «διάβασε» τη νεανική μοναξιά και την ερωτική επιθυμία μέσα στο αστικό τοπίο της Αθήνας με έναν τρόπο που κανείς δεν είχε τολμήσει μέχρι τότε. Η κάμερά του, γεμάτη περιέργεια και ευαισθησία, παρακολουθούσε τους ήρωες να αναζητούν την επαφή, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα που ισορροπούσε ανάμεσα στον ρεαλισμό και το όνειρο. Εκεί εδραιώθηκε η φήμη του ως ενός σκηνοθέτη που αγαπά τα σώματα, τις σκιές που πέφτουν στο δέρμα και την ένταση που δημιουργείται ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που κοιτάζονται.
Αν υπάρχει μια ταινία που θα μείνει για πάντα ως η απόλυτη σφραγίδα του Γιώργου Πανουσόπουλου, αυτή είναι αναμφίβολα το «Μ’ αγαπάς;» του 1989. Πρόκειται για ένα φιλμ που προκάλεσε αίσθηση, όχι μόνο για την τολμηρή του θεματολογία, αλλά για την αισθητική του αρτιότητα. Ο Πανουσόπουλος αποθέωσε τον έρωτα ως τη μοναδική απάντηση στον θάνατο, δημιουργώντας εικόνες σπάνιας ομορφιάς που υμνούσαν τη ζωή και την απόλαυση. Η συνεργασία του με τη σύντροφό του, Μπέτυ Λιβανού, υπήρξε κομβική, καθώς οι δυο τους αποτέλεσαν ένα από τα πιο δημιουργικά ζευγάρια της ελληνικής τέχνης, με τη μία να αποτελεί την έμπνευση και το «μοντέλο» για το φακό του άλλου. Το σινεμά του έγινε πλέον μια φιλοσοφική αναζήτηση της ευτυχίας μέσα από τις αισθήσεις, μια πρόταση ζωής που έλεγε ότι η ομορφιά είναι ο μόνος δρόμος για την ελευθερία.
